سیمون دوبووار و اگزیستانسیالیسم: آزادی، انتخاب و تعهد

سیمون دوبووار، نویسنده و فیلسوف برجسته‌ی فرانسوی، یکی از ستون‌های اصلی فلسفه‌ی اگزیستانسیالیسم به شمار می‌رود. گرچه نام او اغلب با ژان پل سارتر گره خورده است، اما دوبووار خوانش و بسط منحصربه‌فردی از این فلسفه ارائه داد که در آثار داستانی و فلسفی‌اش، به‌ویژه در شاهکارش یعنی جنس دوم، به وضوح نمایان است.

ظهور اگزیستانسیالیسم در بستر بحران

اگزیستانسیالیسم فلسفه‌ی بحران است؛ مکتبی که با خشونت در مهد سیاسی نهضت مقاومت فرانسه زاده شد و به‌سرعت تبدیل به «حس اروپایی» دهه‌های پس از جنگ جهانی دوم (۱۹۴۰ و ۱۹۵۰) شد. این فلسفه در سال ۱۹۴۳ با انتشار هستی و نیستی سارتر شیوع پیدا کرد و با سختی، سادگی و انضباط الحادی خود، در دنیای برهوت پس از فاشیسم که تمدن غربی به غارت رفته بود، جایگاه ویژه‌ای یافت. در دورانی که فرهنگ فرانسه با هول و ولا به دنبال اعتقادی می‌گشت تا درکی از دنیا به آن بدهد، اگزیستانسیالیسم پاسخی به این نیاز بود.

هرچند منتقدان راست و چپ (مانند آنری لوفور) آن را به ترتیب «شعر نفرینی گنداب‌ها» و «روان‌نژندی درخودماندگی خرده‌بورژوایی» می‌خواندند، اما دوبووار و سارتر همواره منکر آن بودند که اگزیستانسیالیسم آموزه‌ی یأس است. از نظر آن‌ها، این مکتب اضطرابی زنده ایجاد می‌کند که تکیه‌گاه‌های سنتی را از انسان می‌گیرد، اما مبارزه برای پذیرفتن مسئولیت زیستن در جهانی بی‌جاذبه را جایگزین آن می‌سازد.