کتاب «قمار عاشقانه» به شرح زندگانی و سلوک معنوی و عاشقانه بحث برانگیز مولانا می پردازد. این کتاب توسط عبدالکریم سروش به نگارش در آمده و نشر “صراط” نیز آن را منتشر کرده است. سروش با دیدگاه انتقادی و تحلیل گرانه خود سعی کرده است در این کتاب زندگی مولانا و مراتب معرفتی که او در زندگانی خود سپری کرده است را در مقابل خوانندگان این کتاب تشریح کند. آن چنان که نویسنده «زاهد با ترس» و «سجاده نشین باوقار» و «شیخ زیرک» و «مرده گریان» و «شمع جمع منبلان» قصه را پس از «طلوع شمس عشق» در «افق اقبالش»، «زنده ای خندان»، «عاشقی پران»، «یوسفی یوسف زاینده» و «آفتابی بی سایه» وصف می کند و او را به توصیف خود مولانا قمارباز عاشق می خواند.

مخاطب در این کتاب علاوه بر اینکه با زندگی مولانا از منظری تازه آشنا می شود، درگیر مسائل معرفت شناختی نیز خواهد شد که این خود بر اهمیت این کتاب می افزاید. عملا چگونه می توان اشعار مولانا را به شکلی قرائت کرد که امروز همچنان بار معرفتی آن حفظ شود و تازگی خود را از دست ندهد. عبدالکریم سروش سعی کرده است در این پژوهش تا حدی به این سوال پاسخ دهد.