کتاب سیاست و حکمرانی در اسلام در جلد اول خود اندیشه سیاسی شهید آیت‌الله دکتر بهشتی را در موضوعاتی چون دولت و حکومت، ولایت و رهبری، رابطه مردم و نظام سیاسی، عدالت، آزادی، قانون و وحدت و هم‌گرایی، بررسی می‌کند.

انقلاب اسلامی ایران تنها یک انقلاب اجتماعی متعارف نیست، بلکه انقلابی روحی، فکری و ایدئولوژیک است. اصولی چون عدالت‌خواهی و استقلال‌طلبی در سایه زیست مومنانه همواره سرلوحه رهبران انقلاب بوده و هست. در این میان اندیشه‌های سیاسی شهید بهشتی هم در تحکیم پایه‌های نظری انقلاب اسلامی و هم در تاسیس نظام جمهوری اسلامی تاثیری بی‌بدیل داشته است. لذا واکاوی این اندیشه‌ها می‌تواند گره‌های کور سیاست انقلابی را آشکار کند.

کتاب حاضر مجموعه‌ای از بیانات، سخنرانی‌ها و مکتوبات شهید بهشتی است که در حوزه مسائل گوناگون سیاسی-اجتماعی ارائه شده است. بخش اول کتاب از سه فصل تشکیل شده است که به موضوعاتی چون دولت و حکومت، ولایت و رهبری و رابطه مردم و نظام سیاسی می‌پردازد. این بخش با طرح موضوعاتی چون: ضرورت تشکیل نظام اسلامی، مبنای مشروعیت حکومت، اهداف و مسئولیت‌های دولت، شرایط، اختیارات، شیوه انتخاب و عزل رهبری و شرایط عمومی کارگزاران نظام، مخاطب را با کلیات نظام اسلامی آشنا می‌کند. بر مبنای اندیشه‌های شهید بهشتی عدم گرایش به تجمل طلبی، تعهد توام با تخصص و عدالت از مهم‌ترین ویژگی‌های سیایت‌مداران می‌باشند.

فصل سوم این بخش پیوند متقابل امت و امامت، مفهوم ولایت و حقوق مشترک اجتماعی، تابعیت و حقوق شهروندی و ولایت اجتماعی را بررسی می‌کند تا از رابطه مردم و نظام سیاسی پرده بردارد.

بخش دوم در چهار فصل ارزش‌هایی سیاسی چون عدالت، آزادی، قانون و وحدت و همگرایی را زیر ذره‌بین خود قرار داده است. این بخش، حق را معیار عدالت معرفی می‌کند و پیوند بین دین و عدل را گریزناپذیر معرفی می‌کند. در ادامه کتاب با طرح مفهوم آزادی از عرصه‌های آزادی می‌گوید و حدودی برای آزادی معرفی می‌کند. فصل ششم کتاب قانون را جزء لاینفک حکومت اسلامی می‌داند و با ارائه دستورالعمل‌هایی اجرای قانون را ضمانت می‌کند تا به وحدت برسیم. فصل پایانی کتاب نیز با مروری بر اهمیت، عوامل و موانع وحدت، عمل در چهارچوب قانون و رهبری را از عوامل وحدت آفرین می‌داند.