اما اعتراض دوستداران مولانا به بازگشت شمس اوج بيشترى پيدا كرد و گروهى به سركردگى علاءالدين فرزند كوچكتر مولانا و نابكارى بعضى از فتنهجويان، به يك روايت، شمس را به قتل آوردند. از آنهمه غوغايى كه اهل غوغا در قونيه برضد شمس برانگيخته بودند، چنين جنايتى بعيد نيست 4. در هر حال در سال 645 ق براى هميشه ناپديد شد و مولانا را در بقيه عمرش داغدل و فريادخوان باقى گذاشت.

اطرافيان هم كمكم پشيمان شده بودند. شمس هم بيقراريهاى خود را داشت. خبر از اين دلجويىها و باخبرى از آمدن(هاى) مولانا به دمشق و فرستادن فرزندش براى عذرخواهى و بيان پشيمانى غوغائيان، او را بار ديگر به قونيه بازآورد، و همان خلوتنشينىها و رازگويىهاى پرشورو غوغاانگيز گذشته از سر گرفته شد و اين فتوح و فرج براى مولانا ــ و شمس هم ــ در سال 644 ق رخ داد.

با پيامهاى دلنواز، براى او مىفرستاد. و حتى فرزند همدلش سلطان ولد را بهسوى شمس به دمشق گسيل داشت، گويند خود مولانا هم در طلب و خاطرنوازى شمس، سفرى به دمشق رفته اما سراغى از او نيافته بود

و هنوز مصاحبت شبانروزى او با همدلان و همسخنانى چون صلاحالدين زركوب و حسام چلبى پيش نيامده بود. اگرچه نزديك به يكصد غزل در ميان غزليات شمس در نكوداشت مقام اين بزرگان سروده شده است، و بعدها كه مولانا آرامش نسبى خود را بازيافت به تشويق و بازنوشت حسامالدين سرودن مثنوى را آغاز كرد

مولانا از درد مشتاقى و مهجورى به شعر و غزل گفتن نشست وبه سماع كه با بيقراريهايش هماهنگ بود، برخاست (باز فرو ريخت عشق از در و ديوار من/ باز ببرّيد بند اشتر كيندار من. همچنين: هست طومار دل من به درازى ابد/ برنوشته به سرش تا سوى پايان تو مرو. نيز: اگر يكدم بياسايم روان من نياسايد/ من آن لحظه بياسايم كه يك لحظه نياسايم. همچنين: بر آسمانْش بجويى چو مه ز آب بتابد/ در آب چونكه در آيى به آسمان بگريزد + ز لامكانْش بجويى، نشان دهد به مكانت/ چو در مكانْش بجويى به لامكان بگريزد. نيز: ما از آن سوختگانيم كه از لذّت سوز/ آب حيوان بهلند و پى آذر گيرند تا بيش از سههزار غزل در بيش از سى و سههزار بيت

گويى دو دريا بههم پيوسته بود. به قول خودش «كشتى نوحيم در طوفان روح». از سوى ديگر اعتراض و رشك و رقابت اطرافيان و شاگردان و حتّى اعضاى خانوادهاش ــ جز فرزند بزرگترش سلطان ولد ــ از گوشه و كنار بالا گرفت، و شمس بيش از يك سال تاب نياورد و در 21 شوال 643 ق به شام رفت و دقيقتر به دمشق گريخت.