«قبض و بسط

گرفتگی و غم؛ نشاط و سرور

بسط یعنی حال خوب! وقت‌هایی که حسابی سرحالیم و پرانرژی، زمان‌هایی که احساس آرامش داریم و لبخندْ راحت و زودبه‌زود مهمون چهره‌مون می‌شه، تو حال بسط قرار داریم. قبض هم نقطهٔ مقابلشه؛ یه حال گرفتهٔ غمگین که ممکنه باعث بشه پای اراده‌مون لَنگ شه و دل‌مون هیچ کوشش و هیچ عبادتی رو نخواد. یادتونه گفتیم مهم‌ترین توشهٔ راه، «طلب» هست؟ قبض ممکنه قطره‌قطره آب بپاشه روی آتیش طلب‌مون و بی‌اشتیاق‌مون کنه. معمولاً مسیرمون اگه درست باشه، بسط‌مون بیشتر از قبضه؛ اما خب به شرایط و به روحیهٔ افراد هم بستگی داره… چیزی که مهمه اینه که هردوی اینا گاهی خوبن و گاهی بد و ما باید سعی کنیم دچار نوع بد و منفی‌شون نشیم.

خب این دو تا کی خوبن و کی بد؟ چی‌کار کنیم با هر کدوم؟

توی حال بسط که باشیم، یعنی با شوق توی مسیریم؛ پس خوبه دیگه! مگه اینکه ما رو ببره تو جاده‌خاکیِ غفلت از خودمون و کارهامون و باعث شه مثلاً راحت گناه کنیم و بگیم اشکال نداره بخشیده می‌شیم! پس بسط بد اونیه که ادب رو از کوله‌پشتی سفرمون بدزده.

قبض می‌تونه منشأهای مختلفی داشته‌باشه؛ بعضی قبض‌ها خوبن، مثلاً گاهی مسافر راه خدا خیلی تو حال بسطه و چیزی نمونده که با چند سانت اشتباه‌رفتن، بیفته توی جاده‌خاکی! خدای مهربونِ حکیمْ اون رو توی یه قبض قرار می‌ده تا به خودش بیاد. گاهی هم دل‌مون می‌گیره چون دل یه مؤمن دیگه گرفته؛ خب دل‌ها وصلن به هم… ولی دچار قبض بد هم ممکنه بشیم؛ از اون‌ها که بعد از گناه سراغ آدم می‌آد… مخصوصاً اگه کاری کنیم که کسی ازمون دل‌گیر بشه، دل خودمون هم می‌گیره. مشغول‌شدن به کارهای بیهوده و خوشی‌های زیاد هم می‌تونه منشأ قبض بشه؛ چون ذهن‌مون رو مشغول می‌کنه، ازمون انرژی می‌گیره و هدف‌های مهم‌تر و ارزشمندتر رو از یادمون می‌بره. ارتباط با افرادی که اهل گناه هستن هم قلب رو سنگین و تیره می‌کنه. رفق و مدارا رو یادتونه ازش گفتیم؟ اگه رعایت نشه، درگیر قبض می‌شیم.»