این کتاب دارای چهار بخش کلی می باشد. در بخش اول به وضعیت شناسی منزلت روحانیون پرداخته شده است. اگر چه تلاش شده از قضاوت درباره افزایش یا کاهش آن خودداری شود، اما زمینه های حداقلی برای درک صحیح تر وضعیت منزلت روحانیت فراهم شده است. ابتدا با نگاه به دوره پیش از انقلاب، (خصوصا دوران دویست ساله اخیر) زمینه گمانه زنی درباره جایگاه روحانیون در گذشته فراهم شده است. از شناسایی سنجه هایی برای تشخیص منزلت اجتماعی روحانیت تا تامل در برخی نمونه های تاریخی ثبت شده که می تواند بازتاب دهنده منزلت روحانیت در دوره های تاریخی متفاوت باشد.